Açıklama
Autonics SRC1 Serisi Solid State Röle Ortak Özellikleri
Autonics SRC1 serisi solid state röle modellerinin tamamı, mekanik kontak kullanmadan elektronik anahtarlama gerçekleştirir. Hareketli kontakların bulunmaması; sık anahtarlama yapılan uygulamalarda mekanik aşınmanın, anahtarlama sesinin ve kontak sıçramasının ortadan kaldırılmasına yardımcı olur.
Serinin ortak özellikleri şunlardır:
- Tek fazlı alternatif akım yüklerini kontrol etme
- 22,5 mm ince gövde genişliği
- Sökülebilir harici soğutucu kullanımına uygun yapı
- Panel üzerine vidalı montaj
- Yeşil giriş durum göstergesi
- Canlı bölümler ile gövde arasında 2500 VAC dielektrik dayanımı
- En az 100 MΩ yalıtım direnci
- En fazla 1,6 V çıkış iletim gerilimi düşümü
- En fazla 10 mA etkin değer kaçak akımı
- 500 V/μs statik kapalı durum gerilim değişim dayanımı
- 15 A, 20 A ve 30 A yük akımı seçenekleri
- Sıfır geçişli ve rastgele açma model seçenekleri
- 50 ve 60 Hz şebeke frekanslarıyla çalışma
- EN 61000-6-2 elektromanyetik bağışıklık standardına uygunluk
- EN 61000-6-4 elektromanyetik yayılım standardına uygunluk
- Yüzde 45 ile yüzde 85 arasında çalışma ortamı bağıl nemi
- Yaklaşık 70 gramlık hafif gövde yapısı
Seri düzeyinde 4-30 VDC ve 90-240 VAC nominal giriş seçenekleri bulunur. Yük tarafında ise 24-240 VAC ve 48-480 VAC nominal gerilim aralıkları sunulur. Katalogdaki nominal akım değerleri 25 °C ortam sıcaklığında ve AC-1 dirençli yük sınıfında geçerlidir.
Autonics SRC1 Serisi Ürün Tablosu
Aşağıdaki tabloda ürün kılavuzunda ve akım azaltma eğrilerinde açıkça belirtilen Autonics SRC1 serisi solid state röle modelleri yer almaktadır.
| Model | Nominal giriş gerilimi | Nominal yük gerilimi | Nominal yük akımı | Açma yöntemi | Soğutucu için en yüksek ısıl direnç |
|---|---|---|---|---|---|
| SRC1-1215 | 4-30 VDC | 24-240 VAC | 15 A | Sıfır geçişli | 2,5 °C/W |
| SRC1-1220 | 4-30 VDC | 24-240 VAC | 20 A | Sıfır geçişli | 2,5 °C/W |
| SRC1-1230 | 4-30 VDC | 24-240 VAC | 30 A | Sıfır geçişli | 2,0 °C/W |
| SRC1-1420 | 4-30 VDC | 48-480 VAC | 20 A | Sıfır geçişli | 2,5 °C/W |
| SRC1-1420R | 4-30 VDC | 48-480 VAC | 20 A | Rastgele açma | 2,5 °C/W |
| SRC1-4215 | 90-240 VAC | 24-240 VAC | 15 A | Sıfır geçişli | 2,5 °C/W |
| SRC1-4220 | 90-240 VAC | 24-240 VAC | 20 A | Sıfır geçişli | 2,5 °C/W |
| SRC1-4230 | 90-240 VAC | 24-240 VAC | 30 A | Sıfır geçişli | 2,0 °C/W |
| SRC1-4420 | 90-240 VAC | 48-480 VAC | 20 A | Sıfır geçişli | 2,5 °C/W |
Tablodaki ısıl direnç değerleri, üreticinin akım azaltma eğrilerini oluştururken kullandığı soğutucuların değerleridir. Seçilecek soğutucunun ısıl direnç değeri tabloda belirtilen değere eşit veya daha düşük olmalıdır. Isıl direnç değeri düştükçe soğutucunun ısıyı uzaklaştırma kapasitesi yükselir.
SRC1 Model Kodu Nasıl Okunur?
Autonics SRC1 serisi solid state röle model kodu, giriş gerilimi, yük gerilimi, nominal yük akımı ve açma yöntemi hakkında bilgi verir.
Model kodundaki ilk rakam kontrol girişini belirtir:
- 1: 4-30 VDC giriş
- 4: 90-240 VAC giriş
İkinci rakam yük gerilimini gösterir:
- 2: 24-240 VAC yük gerilimi
- 4: 48-480 VAC yük gerilimi
Son iki rakam nominal yük akımını ifade eder:
- 15: 15 A
- 20: 20 A
- 30: 30 A
Model kodunun sonunda harf bulunmaması sıfır geçişli açma işlevini, R harfinin bulunması ise rastgele açma işlevini belirtir.
Örneğin SRC1-1420R modeli; 4-30 VDC girişe, 48-480 VAC yük gerilimine, 20 A nominal yük akımına ve rastgele açma işlevine sahiptir.
Üretici, sipariş kodlama sisteminde görülen bütün teorik birleşimlerin gerçek ürün olarak sunulmadığını belirtir. Bu nedenle model seçimi yalnızca kod yapısına göre değil, güncel ürün listesine göre yapılmalıdır.
22,5 mm İnce Gövde Yapısı
Autonics SRC1 serisi solid state röle, yalnızca 22,5 mm genişliğindeki gövdesiyle pano alanının verimli kullanılmasını sağlar. Ürünün yaklaşık dış ölçüleri 22,5 mm genişlik, 98 mm yükseklik ve 31,8 mm derinliktir.
İnce gövde yapısı özellikle aşağıdaki uygulamalarda avantaj sağlar:
- Küçük otomasyon panoları
- Çok sayıda ısıtıcı bölgesinin kontrol edildiği sistemler
- Yan yana birden fazla rölenin kullanıldığı makineler
- Pano yenileme ve modernizasyon projeleri
- Dar montaj yüzeyine sahip makine bölümleri
- Dağıtım ve kontrol kutuları
- Taşınabilir test ve kontrol cihazları
İnce tasarım pano alanından tasarruf sağlasa da solid state röleler arasında bırakılması gereken havalandırma mesafeleri ortadan kalkmaz. Çok sayıda ürünün birbirine yakın yerleştirilmesi, çevredeki sıcaklığın yükselmesine ve kullanılabilir yük akımının azalmasına neden olabilir.
Sökülebilir Soğutucu Yapısı
Autonics SRC1 serisi solid state röle modellerinin sökülebilir soğutucu yapısı, uygulamanın yük akımına ve pano sıcaklığına uygun farklı büyüklüklerde soğutucu kullanılmasına imkân verir. Böylece ürün, sabit soğutuculu bir gövde yerine uygulamaya göre boyutlandırılabilir.
Bu yapı aşağıdaki avantajları sunar:
- Soğutucunun yük akımına göre seçilebilmesi
- Pano yapısına uygun soğutucu ölçüsü kullanılması
- Arızalı veya yetersiz soğutucunun değiştirilebilmesi
- Rölenin farklı yüzeylere monte edilebilmesi
- Düşük akımlı uygulamalarda daha küçük soğutucu kullanılması
- Yüksek akımlı uygulamalarda daha güçlü ısı dağıtımı sağlanması
Ancak sökülebilir yapı, soğutucusuz kullanımın her koşulda uygun olduğu anlamına gelmez. Üreticinin dördüncü sayfadaki akım azaltma eğrileri, soğutucu kullanılmadığında taşınabilecek yük akımının önemli ölçüde düştüğünü gösterir.
Uygun Soğutucu Nasıl Seçilir?
15 A ve 20 A modeller için en fazla 2,5 °C/W, 30 A modeller için en fazla 2,0 °C/W ısıl dirence sahip bir soğutucu kullanılmalıdır.
Örneğin 3,5 °C/W değerine sahip bir soğutucu, 30 A model için belirtilen 2,0 °C/W gereksinimini karşılamaz. Bu durumda ısı yeterince hızlı uzaklaştırılamayabilir ve rölenin bağlantı noktası sıcaklığı güvenli sınırların üzerine çıkabilir.
Soğutucu seçiminde şu kriterler birlikte değerlendirilmelidir:
- Röleden geçen sürekli yük akımı
- Ortam sıcaklığı
- Panonun iç hacmi
- Doğal veya zorlamalı havalandırma
- Soğutucunun montaj yönü
- Anahtarlama sıklığı
- Soğutucunun yüzey alanı
- Röle ile soğutucu arasındaki ısı aktarımı
Isı İletim Macunu Kullanımı
Röle ile soğutucu arasında mikroskobik hava boşlukları oluşabilir. Hava, metal yüzeylere göre zayıf bir ısı iletkenidir. Bu nedenle iki yüzey arasında uygun ısı iletim macunu kullanılmalıdır.
Üretici, teknik kılavuzda belirli ürünleri örnek olarak belirtmekle birlikte eş değer teknik özelliklere sahip bir ısı iletim macununun da kullanılabileceğini ifade eder.
Macun, yüzey üzerinde ince ve eşit bir tabaka oluşturacak şekilde uygulanmalıdır. Çok fazla macun kullanılması ısı aktarımını iyileştirmek yerine kalın bir yalıtım tabakası meydana getirebilir.
Sıfır Geçişli Açma Nasıl Çalışır?
Sıfır geçişli açma özelliğine sahip Autonics SRC1 serisi solid state röle modelleri, kontrol sinyali geldikten sonra alternatif akım geriliminin sıfır geçiş noktasına yaklaşmasını bekler. Röle, şebeke geriliminin sıfıra yakın olduğu anda yükü devreye alır.
Bu çalışma yöntemi:
- Ani gerilim değişimlerini azaltır.
- Elektriksel gürültünün sınırlandırılmasına yardımcı olur.
- Dirençli yüklerin daha yumuşak devreye alınmasını sağlar.
- Elektromanyetik girişim riskini azaltır.
- Isıtıcıların daha kararlı kontrol edilmesine yardımcı olur.
- Pano içerisindeki hassas elektronik cihazların etkilenme riskini düşürür.
Sıfır geçişli açma; rezistanslar, endüstriyel ısıtıcılar, lambalar, fırınlar, kurutma sistemleri ve ısı tünelleri gibi dirençli yükler için uygun bir kontrol yöntemidir.
4-30 VDC girişli modellerde sıfır geçişli çalışma süresi en fazla yarım yük çevrimi ve 1 ms’dir. 90-240 VAC girişli modellerde bu süre en fazla iki yük çevrimi ve 1 ms olarak belirtilmiştir.
Rastgele Açma Nasıl Çalışır?
Rastgele açma özelliğine sahip SRC1-1420R solid state röle, kontrol sinyali uygulandığında alternatif akım geriliminin sıfır geçişini beklemeden devreye girer. Teknik kılavuzda rastgele açma süresi en fazla 1 ms olarak belirtilmiştir.
Bu yöntem:
- Hızlı tetikleme gereken sistemlerde
- Harici faz kontrol cihazlarıyla çalışan uygulamalarda
- Anahtarlama anının harici denetleyici tarafından belirlendiği sistemlerde
- Sıfır geçişini beklemenin uygun olmadığı kontrol yapılarında
kullanılabilir.
Rastgele açma yöntemi, sıfır geçişli açmaya göre daha esnek bir anahtarlama zamanı sağlar. Ancak devreye girme anında daha fazla elektriksel gürültü oluşabilir.
Rastgele açma modeli faz kontrolü amacıyla kullanılacaksa yük ile yük beslemesi arasına uygun bir gürültü süzgeci yerleştirilmelidir.
Motor ve endüktif yük uygulamalarında yalnızca rölenin nominal akımına bakılarak seçim yapılmamalıdır. Ürün kataloğundaki akım değerleri AC-1 dirençli yükler için verildiğinden motor kalkış akımı ve yük kullanım sınıfı ayrıca değerlendirilmelidir.
SRC1 Serisi Teknik Özellikleri
Autonics SRC1 serisi solid state röle modelleri, giriş ve yük gerilimine göre farklı elektriksel değerlere sahiptir.
4-30 VDC girişli modellerin izin verilen giriş gerilimi 4-32 VDC’dir. 90-240 VAC girişli modeller ise 85-264 VAC aralığında çalışabilir. Her iki giriş grubunda en yüksek giriş akımı 18 mA’dır.
24-240 VAC yük gerilimine sahip modellerin izin verilen çalışma aralığı 24-264 VAC’tır. Bu grupta:
- 15 A modelin en düşük yük akımı 0,15 A
- 20 A modelin en düşük yük akımı 0,2 A
- 30 A modelin en düşük yük akımı 0,5 A’dır.
Bir çevrimlik en yüksek ani akım dayanımı 15 A modelde 160 A, 20 A modelde 250 A ve 30 A modelde 400 A olarak belirtilmiştir.
48-480 VAC grubunda yalnızca 20 A nominal yük akımına sahip modeller bulunur. Bu modellerin izin verilen yük gerilimi 48-528 VAC, en düşük yük akımı 0,5 A ve bir çevrimlik en yüksek ani akım dayanımı 250 A’dır.
48-480 VAC modellerde tekrarlanmayan tepe gerilim dayanımı sıfır geçişli model için 1200 V, rastgele açmalı model için 1000 V’tur.
Akım Azaltma Eğrileri Neden Önemlidir?
Solid state rölenin üzerinde yazan nominal akım değeri, ürünün her ortamda bu akımı sürekli taşıyabileceği anlamına gelmez. Katalog değerleri 25 °C ortam sıcaklığında ve uygun soğutucu kullanıldığında geçerlidir.
Ortam sıcaklığı yükseldikçe rölenin taşıyabileceği güvenli yük akımı düşürülmelidir. Bu işleme akım azaltma denir.
Teknik kılavuzun dördüncü sayfasındaki grafiklerde:
- Soğutuculu çalışma eğrileri
- Soğutucusuz çalışma eğrileri
- Farklı giriş gerilimleri
- Farklı nominal akım modelleri
ayrı ayrı gösterilir.
Grafikler, soğutucusuz kullanımda izin verilen yük akımının nominal değerin oldukça altında kaldığını gösterir. Özellikle 20 A ve 30 A modellerin yüksek yüklerde çalıştırılması için doğru boyutlandırılmış bir soğutucu kritik öneme sahiptir.
Birden fazla röle birbirine yakın monte edildiğinde ısı dağıtım verimi azalır. Üretici bu durumda rölelerin nominal yük akımının yüzde 50’sinden daha düşük değerlerde çalıştırılmasını önerir.
Panel Montajı ve Ürün Yerleşimi
Autonics SRC1 serisi solid state röle, pano içerisine vidalı olarak monte edilmek üzere tasarlanmıştır. Seride DIN rayı bağlantı mekanizması bulunmaz. Ürün, gövdesindeki iki M4 montaj noktası kullanılarak uygun bir panele veya soğutucu yüzeye sabitlenir.
Panel montaj vidaları 1,8 ile 2,5 N·m arasında sıkılmalıdır. Aşırı sıkma gövde veya bağlantı yüzeyinde hasara, yetersiz sıkma ise ısı aktarımının ve mekanik sabitlemenin zayıflamasına neden olabilir.
Birden fazla röle monte edilirken:
- Röleler arasında en az 20 mm
- Rölelerin üst ve alt bölümlerinde en az 100 mm
boşluk bırakılmalıdır.
Röle yatay yerleştirilecekse giriş ve çıkış terminalleri aynı seviyede kalır. Bu montaj biçiminde doğal hava hareketi zayıflayabileceği için yük akımı nominal değerin yüzde 50’sinden daha düşük tutulmalıdır.
SRC1 Serisi Nerelerde Kullanılır?
Autonics SRC1 serisi solid state röle modelleri, pano alanının sınırlı olduğu ve alternatif akım yüklerinin sık biçimde kontrol edildiği uygulamalarda kullanılabilir:
- Endüstriyel fırınlar
- Rezistanslı ısıtma sistemleri
- Isı tünelleri
- Kurutma makineleri
- Paketleme makineleri
- Dolum ve ambalaj hatları
- Plastik işleme makineleri
- Kalıp ısıtma sistemleri
- Endüstriyel aydınlatma uygulamaları
- Test ve laboratuvar cihazları
- Gıda üretim makineleri
- Sıcaklık kontrol panoları
- Küçük otomasyon panoları
- Çok bölgeli ısıtma sistemleri
- Makine modernizasyon projeleri
- Proses kontrol sistemleri
22,5 mm genişlik, özellikle bir pano içerisinde çok sayıda bağımsız ısıtma bölgesinin kontrol edilmesi gereken uygulamalarda önemli yer avantajı sağlar.
Doğru SRC1 Modeli Nasıl Seçilir?
Kontrol Girişini Belirleyin
Programlanabilir mantık denetleyicisi, sıcaklık kontrol cihazı veya denetleyici çıkışı 4-30 VDC ise SRC1-1 ile başlayan modeller seçilmelidir.
Kontrol sinyali 90-240 VAC ise SRC1-4 ile başlayan modeller kullanılmalıdır.
Yük Gerilimini Belirleyin
24-240 VAC yükler için model kodunun ikinci rakamı 2, 48-480 VAC yükler için ikinci rakamı 4 olmalıdır.
Gerilim seçiminde yalnızca nominal şebeke değeri değil, olası gerilim değişimleri ve geçici yükselmeler de dikkate alınmalıdır.
Yük Akımını Hesaplayın
15 A, 20 A veya 30 A seçimi yalnızca yükün normal çalışma akımına göre yapılmamalıdır. Aşağıdaki etkenler birlikte değerlendirilmelidir:
- Ortam sıcaklığı
- Pano havalandırması
- Soğutucunun ısıl direnci
- Yükün ilk devreye girme akımı
- Yük türü
- Anahtarlama sıklığı
- Sürekli çalışma süresi
- Röleler arasındaki montaj mesafesi
Yük akımı ile ürünün nominal değeri arasında uygun güvenlik payı bırakılmalıdır.
Açma Yöntemini Seçin
Rezistans ve ısıtıcıların standart açma-kapama kontrolünde sıfır geçişli modeller tercih edilmelidir.
Hızlı tepki veya harici faz kontrolü gereken sistemlerde SRC1-1420R rastgele açmalı solid state röle değerlendirilebilir.
Uygun Soğutucuyu Seçin
15 A ve 20 A ürünlerde 2,5 °C/W veya daha düşük, 30 A ürünlerde 2,0 °C/W veya daha düşük ısıl dirence sahip soğutucu kullanılmalıdır.
Soğutucu yalnızca nominal akıma göre değil, panonun gerçek çalışma sıcaklığına göre seçilmelidir.
Montaj ve Güvenlik Uyarıları
Yük kısa devresine karşı hızlı sigorta kullanılmalıdır. Sigortanın I²t değeri, solid state rölenin I²t değerinin yarısından düşük seçilmelidir.
Röle kapalı durumda olsa dahi çıkış tarafında kaçak akım bulunabilir. Bakım öncesinde ana enerji kesilmeli ve yük terminallerinde gerilim bulunmadığı ölçülerek doğrulanmalıdır.
Gövde ve soğutucu çalışma sırasında yüksek sıcaklığa ulaşabilir. Enerji kesildikten hemen sonra ürüne veya soğutucuya dokunulmamalıdır.
Yük akımı rölenin en düşük yük akımının altında kalıyorsa yüke paralel uygun bir yardımcı direnç bağlanmalıdır. Yardımcı direnç ile yükten geçen toplam akım, rölenin en düşük yük akımının üzerinde olmalıdır.
Elektromanyetik uyumluluk gereksinimleri için:
- 24-240 VAC modellerde 1 µF / 250 VAC
- 48-480 VAC modellerde 0,47 µF / 500 VAC
değerinde kondansatör kullanılması belirtilmiştir.
Ürün güçlü manyetik alan veya yüksek frekanslı gürültü üreten cihazların yakınına yerleştirilmemelidir. Kullanım yüksekliği en fazla 2000 metre, kirlilik derecesi 2 ve montaj kategorisi III olarak belirtilmiştir.
Sertifikalar ve Uygunluk
Autonics SRC1 serisi solid state röle modellerinin temsilî örnekleri, Amerika Birleşik Devletleri için UL 508 ve Kanada için CSA C22.2 No. 14 kapsamında değerlendirilmiştir. Sertifika kapsamı; SRC1 kodunu izleyen giriş, yük gerilimi, 15 A, 20 A veya 30 A akım kodları ve isteğe bağlı R işaretini içerir. Belgeler SRC1 ürünlerini, tamamlanmış pano veya makine içerisinde kullanılmak üzere değerlendirilmiş bileşenler olarak tanımlar.
Seri için sunulan uygunluk belgesi, ürünün elektrikli ve elektronik cihazlarda belirli tehlikeli maddelerin kullanımını sınırlandıran RoHS gerekliliğini belirtir.
Tio Otomasyon ile Doğru Solid State Röle Seçimi
Solid state röle seçiminde yalnızca nominal akım ve gerilim değerlerinin eşleşmesi yeterli değildir. Soğutucu ısıl direnci, pano sıcaklığı, yük türü, montaj yönü ve anahtarlama yöntemi sistemin kararlı çalışmasını doğrudan etkiler.
Tio Otomasyon, Autonics SRC1 serisi solid state röle modellerinin seçiminde uygulamanın teknik gereksinimlerine uygun ürünün ve soğutma çözümünün belirlenmesine destek olur. Dar pano alanları, çok bölgeli ısıtma sistemleri ve yüksek anahtarlama sıklığı bulunan uygulamalar için doğru model seçimi hakkında bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
SRC1 serisinin gövde genişliği kaç milimetredir?
Serideki bütün modeller 22,5 mm genişliğinde ince gövdeye sahiptir.
Soğutucu ürünle birlikte gelir mi?
Hayır. Teknik kılavuza göre Autonics soğutucuyu ürünle birlikte sağlamaz ve ayrıca satmaz. Uygun soğutucu uygulamaya göre seçilmelidir.
SRC1 serisi DIN rayına monte edilebilir mi?
Standart ürün doğrudan panel veya soğutucu yüzeyine vidalı olarak monte edilir. Teknik kılavuzda DIN rayı montajı belirtilmemiştir.
Soğutucu olmadan kullanılabilir mi?
Düşük yük akımlarında ve uygun ortam koşullarında mümkün olabilir. Ancak soğutucu kullanılmadığında taşınabilecek akım önemli ölçüde azalır. Kesin değer, modele ait akım azaltma eğrisinden belirlenmelidir.
30 A model için hangi soğutucu kullanılmalıdır?
30 A modellerde en fazla 2,0 °C/W ısıl dirence sahip bir soğutucu kullanılmalıdır. Daha düşük ısıl dirençli bir soğutucu daha yüksek ısı dağıtma kapasitesi sağlar.
Sıfır geçişli ve rastgele açma arasındaki fark nedir?
Sıfır geçişli model, şebeke geriliminin sıfıra yaklaştığı anda devreye girer. Rastgele açma modeli ise kontrol sinyali geldiğinde sıfır geçişini beklemeden çalışır.
Rastgele açmalı SRC1 modeli hangisidir?
Gönderilen ürün listesinde rastgele açma özelliğine sahip model SRC1-1420R’dir.
Nominal akım her sıcaklıkta kullanılabilir mi?
Hayır. Nominal yük akımı 25 °C ortam sıcaklığı ve uygun soğutucu koşulları esas alınarak belirtilmiştir. Ortam sıcaklığı yükseldiğinde yük akımı düşürülmelidir.
